ඉඟුරු

ඉඟුරු

Zingiber Officinale
කුලය: Zingiberaceae

ඉතිහාසය

ඉඟුරු, නැගෙනහිර ආසියාවේ ආරම්භ වූ බවට විශ්වාස කෙරෙන අතර වසර 3000 කට වඩා ඉතිහාසික වාර්තා ඇත. ඉඟුරු පුරාණ කාලයේ සිටම කුළුබඩු වර්ගයක් ලෙස භාවිතා කර ඇත. එය චීන හා ආයුර්වේද වෛද්‍ය විද්‍යාවේ බහුලව භාවිතා වේ. නීරෝ අධිරාජ්‍යයාගේ පාලන සමයේදී රෝම හමුදාව ඉඟුරු ඖෂධයක් ලෙස භාවිතා කළ බව පැවසෙන තොරතුරු තිබේ. ක්‍රි.ව.1547 වන විට ඉඟුරු යුරෝපීය රටවලට කුළුබඩු වර්ගයක් ලෙස ආනයනය කර ඇති බවට සාක්ෂි හමුවී තිබේ. මෑත වසරවලදී ඉඟුරු බොහෝ රටවල වාණිජ බෝගයක් ලෙස වගා කර ඇත. චීනය, ඉන්දියාව, ඕස්ට්‍රේලියාව, ෆීජි, හවායි, හොංකොං, ජැමෙයිකාව, ජපානය, නයිජීරියාව, පකිස්ථානය, බටහිර අප්‍රිකාව, තායිවානය වැනි රටවල මහා පරිමාණයෙන් ඉඟුරු වගා කෙරේ.

නිෂ්පාදන සහ ප්‍රයෝජන

ඉඟුරු, අමු ඉඟුරු ලෙස හෝ වියළි ආකාරයෙන් වෙළඳපොලේ තිබේ. වියළි ඉඟුරු කුඩු කර විවිධ නිෂ්පාදන සඳහා භාවිතා කරයි. අච්චාරු දමන ලද අමු ඉඟුරු නැගෙනහිර ආසියානු රටවල ජනප්‍රිය වන අතර ලුණු දැමූ හා පැණිරස කරන ලද ඉඟුරු නිෂ්පාදන ආසියානු වෙළඳපොලේද බහුලව තිබේ. ඉඟුරු තෙල් සහ ඔලියොරෙසින් ව්‍යංජන, බේකරි සහ වෙනත් ආහාර නිෂ්පාදනයේ දී කුළුබඩුවක් ලෙස යොදා ගන්නා අතර, සුවඳ විලවුන් කර්මාන්තයේ දී ද යම් ප්‍රමාණයක් භාවිතා වේ. එසේම එය අද දක්වා ආයුර්වේද වෛද්‍ය ක්‍රමයේ බහුලව භාවිතා කරන අමුද්‍රව්‍යයකි.

ප්‍රධාන වගා කරන ප්‍රදේශ


ඉඟුරු රට පුරා වගා කරන නමුත් තෙත් සහ අතරමැදි කලාප ප්‍රධාන වශයෙන් වගා කරන ප්‍රදේශ වේ. 2007 දී මුළු වගා බිම් ප්‍රමාණය හෙක්ටයාර 6000 ක් වූ අතර කුරුණගල, මහනුවර, ගම්පහ, කොළඹ සහ කෑගල්ල ප්‍රධාන වශයෙන් වගා කරන ප්‍රදේශ විය. බටහිර පළාතේ ඉඟුරු බොහෝ දුරට පොල් සමග අන්තර් බෝගයක් ලෙස සහ ගෙවතු වගාවක් ලෙස වගා කෙරේ.

2017 දී මුළු නිෂ්පාදනය හෙ. 1883 ක් විය

ප්‍රභේද


දේශීය හා ආනයනික ප්‍රභේද කිහිපයක් ශ්‍රී ලංකාවේ මහා පරිමාණයෙන් වගා කෙරේ.

දේශීය ඉඟුරු

රයිසෝම කුඩා වන අතර තන්තුමය ස්වභාවයකින් යුක්තය. රයිසෝමයේ අභ්‍යන්තරය අළු සුදු පැහැයෙන් යුක්ත වේ. ඉඟුරු රසය සහ සුවඳ අනෙකුත් විශේෂයන්ට වඩා සාපේක්ෂව ඉහළ ය. බීම සඳහා විශාල වශයෙන් භාවිතා වේ.

චීන ඉඟුරු

රයිසෝම විශාල වන අතර, ජලය සහිත මාංසල ස්වභාවයෙන් යුක්තය. රයිසෝමයේ අභ්‍යන්තරය මද කහ පැහැයෙන් යුක්ත වේ. රසය හා සුවඳ ස්වල්ප ලෙස ඇත. අච්චාරු සඳහා විශාල වශයෙන් භාවිතා වේ.

රන්ගූන් ඉඟුරු

රයිසෝම මධ්‍යම ප්‍රමාණයේ වන අතර රයිසෝමය හොඳින් ඇඟිලි ආකාරයට බෙදී ඇත.

පාංශු සහ දේශගුණික අවශ්‍යතා

පස

හොඳින් ජලය බැස යන සාරවත් වැලි ලෝම පස් වඩාත් සුදුසු පාංශු වර්ගය වේ. pH අගය 5.5 සිට 6.5 දක්වා විය යුතුය

දේශගුණය

උන්නතාංශය – මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර් 1500 දක්වා වූ ප්‍රදේශවල ඉඟුරු සාර්ථකව වගා කෙරේ
වර්ෂාපතනය – වර්ෂාපතනය මිලිමීටර් 1500 හෝ ඊට වැඩි විය යුතුය. වර්ෂාපතනය අඩු නම් ජල සම්පාදනය යටතේ බෝග වගා කළ යුතුය.

ක්ෂේත්‍රයේ සිටුවීම

ඉඟුරු රෝපණය කරනු ලබන්නේ උස්වූ පාත්තිවල හෝ වැටි මත ය. ක්ෂේත්‍රය සෙන්ටිමීටර 35-40 දක්වා ගැඹුරට සීසෑම සිදු කළ යුතු අතර පස් කැට පොඩි කිරීම කළ යුතුය. පාත්තියක පළල සෙන්ටිමීටර 100 ක් වන අතර දිග වෙනස් විය හැක. කෙසේ වෙතත්, පොල් සමග මිශ්‍රව වගා කරන්නේ නම් පවතින ඉඩ ප්‍රමාණය අනුව පාත්තිවල පළල හා දිග වෙනස් කළ හැකිය. පාත්තියෙහි උස සෙන්ටිමීටර 15 ක් පමණ වන ලෙසත් පාත්ති දෙකක් අතර කාණුව 50cm ගැඹුරකින් යුක්ත වන ලෙසත් පාත්ති සකස් කළ යුතුය.

 
පරතරය –        පේළි අතර – සෙන්ටිමීටර් 30   

පැල අතර – සෙන්ටිමීටර් 25

ප‍ාත්තියකට පේළි 04

                    රෝපණ ගැඹුර – 5-7.5cm

වර්ෂාවෙන් පසු රෝපණය කළ යුතුය. පාත්තිවල ප්‍රමාණවත් තෙතමනය නොමැති නම් ජල සම්පාදනය කළ යුතුය.

බෝග කළමනාකරණය

තෙතමනය ආරක්ෂා කිරීම සහ වල් පැලෑටි මතුවීම වැලැක්වීම සඳහා ක්ෂේත්‍ර සිටුවීමෙන් පසු වහාම වසුන් යෙදීම කළ යුතුය. පිදුරු, කොහු බත්, වියළි කොළ හෝ පොල් කොළ වඩාත් සුදුසු වසුන් ද්‍රව්‍ය වේ.

පොහොර යෙදීම

පසට ප්‍රමාණවත් තරම් Ca හා Mg ලබා දීම පිණිස සීසෑමෙන් පසු හෙ. 01 ට මෙ.ටො. 02 ක් වන පරිදි පසට ඩොලමයිට් එකතු කිරීම කළ යුතුය. එමෙන්ම, වැඩි අස්වැන්නක් ලබා ගැනීම සඳහා බිම් සකසන අවස්ථාවේ දී ම පාත්තියේ වර්ග මීටරයට කිලෝග්‍රෑම් 3-4 ක් පමණ ලී කුඩු අළු එකතු කරනු ලැබේ.

පොහොර නිර්දේශය

වල් නෙලීමෙන් පසු පොහොර යොදන අතර පස සමඟ මිශ්‍ර කර වසුන් යෙදීම කළ යුතුය. පොහොර වැසි සමඟ යොදනු ලැබේ. නැතහොත් පොහොර යෙදීමෙන් පසු ජලය සැපයිය යුතුය. ඊට අමතරව ග්ලිසරීඩියා කොළ කාබනික පොහොර ලෙස එකතු කළ හැකි අතර එමඟින් රසායනික පොහොර අවශ්‍යතාවය අඩු කර පාංශු තෙතමනය ආරක්ෂා කර ගත හැකිය.

වල් නෙලීම

පැළ සිටුවීමෙන් මාසයකට පසු වල් නෙලීම සිදු කළ යුතුය. දෙවන වල් නෙලීම රෝපණය කර මාස තුනකට පසුව සිදු කරන අතර තෙතමනය ආරක්ෂා කිරීම සඳහා පාත්ති නැවත වසුන් කළ යුතුය. කාණු පිරිසිදු කිරීම හා පස පෙරලීම ද වල් නෙලීම සමඟ සිදු කෙරේ.

කාලයකාබනික පොහොරයූරියා (කි.ග්‍රෑ)TSP (කි.ග්‍රෑ)MOP (කි.ග්‍රෑ)
මූලික පොහොර වගාව ආරම්භයේ දීමෙ.ටො.20100
පළමු යෙදීම – මාස 01 කට පසුව65100
දෙවන යෙදීම – මාස 03 කට පසුව 65100

බෝග ආරක්ෂණය

ඉඟුරුවල දැකිය හැකි රෝග
1. මෘදු කුණුවීම
2. බැක්ටීරියා මැලවීම
3. පත්‍ර ලප

1. මෘදු කුණුවීම
රෝගකාරකයා – Pythium Spp
රෝග ලක්ෂණ

  • ව්‍යාජ කඳේ ජලෙයෙන් පෙඟුණු ආකාරයේ තුවාල ඇතිවීම.
  • රයිසෝම මත මුලින් දක්නට ලැබෙන මෘදු කුණුවීමේ රෝග ලක්ෂණ ක්‍රමයෙන් මුල්වලට පැතිරෙයි.
  • ආරම්භක අවධියේදී පත්‍ර අග්‍රයෙන කහ පැහැය ආරම්භ වන අතර පත්‍ර දාරය දිගේ පැතිරී යයි. මැද නාරිටිය දෙපස කොළ පැහැය ඉතිරිවී පවතී.
  • රෝගය උත්සන්න වන අවස්ථාවල දී, සියලු පත්‍ර වල කහපාට රෝග ලක්ෂණ දක්නට ලැබේ.

පාලනය

  • නිරෝගී රයිසෝම රෝපණ ද්‍රව්‍ය ලෙස භාවිතා කිරීම.
  • බීජ ප්‍රතිකාර: බීජ රයිසෝම 0.3% මැන්කෝසෙබ් (1 L ජලයේ ග්‍රෑම් 40) ද්‍රාවනයක ගිල්වා තබන්න
  • පැළ සිටුවීමට පෙර පාත්ති සූර්යතාප ප්‍රතිකාර කිරීම.
  • නිසි ජලාපවහනයක් පවත්වාගෙන යාම.
  • ආසාදිත ශාක ඉවත් කරන්න – නිසි සනීපාරක්ෂාව පවත්වා ගන්න.
  • මැන්කොසෙබ් (10L ජලයේ 40% ග්රෑම්) සති 2 ක් තුළ දෙවරක් ඇදීම


2. බැක්ටීරියා මැලවීම
රෝගකාරකයා: Ralstonia solanecearum

රෝග ලක්ෂණ:

  • පත්‍ර කහ පැහැවීම
  • පහත වැටෙන ව්‍යාජ කඳන්
  • රයිසෝම කුණුවීම
  • දුර්ගන්ධයක් ඇති ආසාදිත රයිසෝම
  • පැහැදිලි වතුර වීදුරුවක් භාවිතයෙන් බැක්ටීරියා විසින් නිපදවන පාරාන්ධ දියරයක් පිටතට ගලා ඒම නිරීක්ෂණය කළ හැකිය.

පාලනය

  • නිරෝගී රයිසෝම රෝපණ ද්‍රව්‍ය ලෙස භාවිතා කිරීම.
  • පැළ සිටුවීමට පෙර පාත්ති සූර්යතාප ප්‍රතිකාර කිරීම.ශෂ්‍ය මාරුව
  • ආසාදිත ශාක ඉවත් කර නිසි සනීපාරක්ෂාව පවත්වාගෙන යාම
  • නිසි ජලාපවහනය පවත්වාගෙන යාම
  • 1% බෝඩෝ මිශ්‍රණය හෝ කොපර් ඔක්සික්ලෝරයිඩ් 50% wp (10 L ජලය 40g) යෙදීම. සති දෙකකට දෙවරක් යෙදීම සුදුසු වේ.


 3. පත්‍ර ලප රෝග
රෝගකාරකයා: Phylosticata zingiberi

රෝග ලක්ෂණ:

  • පත්‍ර මත දුඹුරු වර්ණ ලප පිහිටීම
  • පසුකාලීන අවධියේදී, දුඹුරු පැහැය සෑම වායව කෙටසකම දක්නට ලැබේ (පිදුරු වැනි පෙනුමැති)

පාලනය

  • ආරම්භක අවධියේදී ආසාදිත පත්‍ර කපා ඉවත් කරන්න
  • 1 1% බෝඩෝ මිශ්‍රණය හෝ මැන්කෝසෙබ් 80% wp (10 L ජලයේ ග්‍රෑම් 25) ඉසින්න

ඉඟුරු පළිබෝධකයෝ

කඳ ගුල්ලා Dichocrocis puncitiferalis
කීටයන් ව්‍යාජ කඳේ ඇතුලත ආහාරයට ගනිමින් පෝෂණය වේ. සුහුඹුලා සලබයෙකි.

පාලනය
සියලුම ආසාදිත ශාක කොටස් ඉවත් කර නිසි සනීපාරක්ෂාව පවත්වා ගන්න

කොරපොතු කෘමීන්: Aspidiella bartil
කොරපොතු කෘමීන් රයිසෝම වලින් පෝෂණය වේ. පත්‍ර කහ වීම සිදු වේ.
ආසාදිත රයිසෝම අඩු වර්ධනයක් පෙන්නුම් කරයි

පාලනය
නිරෝගී රයිසෝම රෝපණ ද්‍රව්‍ය ලෙස භාවිතා කිරීම.

අස්වනු හා පසු අස්වනු පිළිවෙත්


අස්වනු නෙලීම සිදු කරනුයේ සිටුවීමෙන් මාස 8-10 කට පසුවය. මාර්තු-අප්‍රේල් කන්නයේ සිටුවන්නේ නම් දෙසැම්බර් – ජනවාරි වන විට ඉඟුරු අස්වැන්න නෙළා ගැනීමට හැකි වේ. එම කාලය තුළ ශාක කහ පැහැයට හැරී කොළ වියළීමට පටන් ගනී. අස්වනු නෙළීම සිදු කරනු ලබන්නේ රයිසෝමවලට හානි නොවන ලෙසය. රයිසෝමවල ඇති පස් කොටස් ලී කැබැල්ලකින් ඉවත් කළ යුතුය.

ඖෂධීය හා රසායනික ගුණාංග

මිනිසා අතීතයේ දී ඉඟුරු ඖෂධයක් ලෙස භාවිතා කර ඇති බවට සනාථ වී ඇත. බොහෝ ආයුර්වේද ප්‍රතිකර්ම වල ඉඟුරු ප්‍රධාන අමුද්‍රව්‍යයකි. සාමාන්‍ය  ඉන්ෆ්ලුවෙන්සා තත්වයන් සඳහා පමණක් නොව එය අධි රුධිර පීඩනය හා පිළිකා සඳහා ද ඖෂධයක් ලෙස ක්‍රියා කරයි.

ප්‍රතිචාරයක් ලබාදෙන්න